المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)

632

كنز العرفان في فقه القرآن‌ (فارسى)

فرمود : « كسى بعد از مسلمان شدن فائده‌اى بالاتر از همسر مسلمان نبرده است كه وقتى به وى نگاه كند خوشى احساس كند و اگر به وى امرى كند او اطاعت كند و وقتى از همسرش دور شود او در مورد خودش و مال همسرش ، از وى محافظت نمايد . » « 1 » نوع اوّل : در مشروعيّت نكاح و اقسام آن : در اين بخش آياتى وجود دارد : [ 291 ] آيهء اوّل : « وَ أَنْكِحُوا الْأَيامى مِنْكُمْ وَ الصَّالِحِينَ مِنْ عِبادِكُمْ وَ إِمائِكُمْ إِنْ يَكُونُوا فُقَراءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ » ؛ « 2 » « كسانى را كه همسر ندارند به ازدواج آوريد . خواه شايستگان از زنان و خواه از مردان ، اگر فقير و نيازمند باشند خداوند از فضل خود آنان را بىنياز مىسازد خداوند وسعت دهنده و دانا است » . « الايامى » : همانند « يتامى » مىباشد در اينكه هر دوى آنها از مقلوبات مىباشند ( كه ) جمع « أيم » و « يتم » مىباشند و اصل آن دو « أيايم » و « يتايم » مىباشد . « ايّم » به زنى گفته مىشود كه همسرى ندارد ، باكره باشد يا نباشد ، همچنين به مرد بىهمسر نيز « أيمّ » گفته مىشود . شاعر نيز گفته است : فإن تنكحى أنكح و إن تتأيمّى * و ان كنت أفتى منكم أتأيمّ « 3 » محبّ افندى در شرح شواهد مىگويد : « و إن كنت أفتى منكم » جمله معترضه‌اى است كه به محبوبه‌اش خطاب مىكند و به او مىگويد : بر هر دو حالت تزويج و تجرّد ، با تو موافقت مىكنم . در لسان العرب در لغت « اىم » و مجمع البيان ج 7 صفحه 139 ، ضبط بيت دوم چنين است : مد الدهر ، ما لم تنكحى أتأيمّ . أحبّ الأيامى إذ « بثينة » أيمّ * و أحبنت لمّا أن غنيت الغوانيا « 4 »

--> ( 1 ) . تهذيب الاحكام ، ج 7 ، ص 240 ، شمارهء 1047 . ( 2 ) . سورهء نور ، آيهء 32 . ( 3 ) . اين بيت را طبرى در جلد 18 صفحه 125 و ابى عبيده در مجاز القرآن جلد 2 صفحه 65 و رازى در تفسير ( چاپ جديد ) جلد 23 صفحه 210 و كشّاف در جلد 2 صفحه 386 آورده‌اند . ( 4 ) . اين بيت سرودهء جميل بن مغمر العذرى يار « بثينه » مىباشد كه قبلا به شرح حال وى اشاره شد و اين بيت را طبرى در ج 18 ، صفحهء 125 و مجمع البيان ، ج 7 ، صفحهء 139 و لسان و صحاح در « غ ن ى ط » آورده‌اند . در صحاح گفته است كه : نمانيه يعنى كنيزى كه به همسر خود تفنّى مىكند .